Avrupa’nın Göçmenleri
Son yıllarda popülerliği hızla
artan araştırma, söyleşi ve birçok alanda çalışma konusu olan hayatımızda
sadece söylem olarak değil artık bir parçası olan göç / mültecilik gerçeği
aslında sadece günümüz değil günümüzden yıllar önce de hayatın bir gerçeği idi
ancak şu an bu kadar söylemin popüler olması çok haklı yanları var 2019 yılı
sonu itibari ile dünyada 26 milyon mülteci (1) varken ülkemize döndüğümüzde
hiç de farklı olmayan durumla karşı karşıyayız. Birleşmiş Milletlere bağlı
Ekonomik ve Sosyal İşler Organizasyonu(2), yayınladığı son raporda (2019)
Türkiye’deki mülteci ve göçmen toplam sayısının 2019 yılına gelindiğinde 5
milyon 678 bin 800 kişiye ulaştığı kaydedildi. Üstelik 1990 yılında bu
sayının 1 milyon 163 bin 700 olduğu ancak bu rakamın 2019 yılına
gelindiğinde katlanarak arttığı göz önünde bulundurulmalı.
BM’ ye
göre mülteci tanım olarak, "ırkı, dini, milliyeti, belli bir sosyal gruba
mensubiyeti veya siyasi düşünceleri nedeniyle zulüm göreceği konusunda haklı
bir korku taşıyan ve bu yüzden ülkesinden ayrılan ve korkusu nedeniyle geri
dönmeyen veya dönmek istemeyen kişidir”.
Oxford Languages’ e göre ise “bir başka yere
ya da ülkeye sığınan kimse.” Olarak tanımlanıyor ve hukuki bir statü
taşıyor. Bildiğimiz konuların üzerinden geçmemin sebebi yazının devamında yer
alacak mülteci kavramının farklı yorumlanmaması. Ülkemizde ki mülteci krizinin
derinleşmesinin diğer bir nedeni ise tarihinde ilk kez kitlesel şekilde Türk
soylu olmayan bir göç süreci yaşamış olması ve bununla birlikte dil, kültür
ve benzeri birçok sorunu da beraberinde getirmesi.
En başlarda 1940’lı yıllardan itibaren Sovyet rejiminin
baskısı ve sürgünleri ile yüz binlerce Ahıska Türkü Anadolu ve orta Asya ya gönderilmişlerdi.
Avrupa’dan ise aslında Türk kökenli olup farklı ülkelerin vatandaşlığına mensup
olanların göçü daha uzun soluklu ve çok sayıda yaşanmıştı. Başta Bulgaristan,
Yunanistan, Romanya, Yugoslavya gibi balkan ülkelerinden zorunlu göçler
yaşandı. Bulgaristan’daki baskıcı rejimin dayatmaları ile başlayan göç
hareketleri 1990 yılı sonu itibarıyla 360 bine ulaşmış hatta bu göç olayı, II.
Dünya Savaşı sonrasında Avrupa'da gerçekleşen en büyük göç olayı olarak
tarihe geçmişti. Genel olarak sayılarla; Yugoslavya’dan Türkiye’ye Cumhuriyet
döneminde toplam 77.431 aileye mensup 305.158 kişi, Romanya’dan 19.865
aileye mensup 79.287 kişi 1923- 49 yılları arasında iskânlı göçmen olarak Türkiye’ye
gelmiştir. İlginç bir veri olarak ise 1923-1945 yılları arasında Balkanlar’dan
800 bin kişinin göç ettirilmiş (3) ve gelenlerin birçoğu Marmara bölgesinde
ikamet ettirilmiştir. Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisinde Eylül 1963 yılı
Türkiye’deki Mülteciler konulu raporunda İrlandalı parlamenter Micheal Carthy;”
1945-1960 yılları arasında Balkan ülkelerinden 600 bin göçmen
geldiğini ve Türk makamlarının bu göçmenleri başarıyla ağırladığı” notu düşülecekti
(4). Aslında şuan ki göç durumunun yönetiminden AB liderlerinin, sınır kapısı söylemleri çıkmadıkça memnun olduklarını söylemek hata olmaz.
O dönemlerde
sorunların aşılmasında gelen göçün tamamen Türk soylu olması ve halk tarafından
kabullenilmesi bugüne oranla uzun bir sürede ve sayıca az yaşanması ve bir
kısım fonlama olarak hem AB hem Marshall yardımlarının kullanılması da ekonomik
olarak katkı vermiştir. Sonuç olarak bakacak olursak göç ve göçmen kavramının
sadece ülkemizin değil dünya arenasının hep bir parçası olacağı ancak bunun
olumsuz sonuçlarının en aza indirilmesi noktasında çabanın yine insanlığın
elinde olduğu unutulmamalı. Yaşanan göçün akabinde çalışmalar ne kadar elle tutulur
ve iyi niyetli olursa da çözüme kavuşmakta o kadar kısa olacaktır elbette en
başta ortada bir sorun varsa onun bir sorun olduğunu kabul etmeyi de unutmamak
gerekir.
Kaynakça
1. (UNHCR)
2. (DESA) https://www.amerikaninsesi.com/a/bm-desa-raporu-turkiyedeki-gocmen-sayisi/5088989.html
3. (Göç İdaresi Genel Müdürlüğü)
4. (Birleşik Avrupa’nın Türk Öncüleri kitabı- Kayhan KARACA)
5 (https://tr.wikipedia.org/wiki/Dosya:Balkans-ethnic_(1861).jpg)
Yorumlar
Yorum Gönder